Tuesday, December 2nd 2008, 12:37am UTC+2
You are not logged in.
Bitirimiz.Biz »
EĞİTİM - DERS NOTLARI »
Üniversite Eğitim Bilgileri »- Tıp / Biyoloji / Farmakoloji »
Dear visitor, welcome to Bitirimiz.Biz. If this is your first visit here, please read the Help. It explains how this page works. You must be registered before you can use all the page's features. Please use the registration form, to register here or read more information about the registration process. If you are already registered, please login here.
Posts: 1,467
Location: KaLPLeRDe YaŞıYoM :):)
Thursday, June 12th 2008, 4:50pm
Böbreklerin görevleri nelerdir?
Böbreklerin görevleri nelerdir?
Normal zamanlarda doğan sağlıklı bebeklerin böbrekleri ve idrar yolları gelişimlerini tamamlamıştır ve görevlerini eksiksiz olarak yerine getirebilir. Ancak nadiren, bazı bebeklerin böbrekleri anne karnında hiç gelişmeyebilir veya küçük ya da yapısı bozuk olarak kalabilir. Böyle bir bebek, böbrekleri çalışmasa bile doğuma kadar yaşayabilir, çünkü vücudunda biriken artık maddeler anne kanı ile temizlenir. Ancak, iki böbreği de olmayan veya böbrekleri ileri derecede yapı bozukluğu nedeniyle hiç iş görmeyen bir bebeğin doğumdan sonra hayatını normal olarak sürdürmesi mümkün değildir; başka organları sağlamsa diyalize bağlı olarak yaşayabilir. Buna karşılık, bir böbreği tamamen sağlıklı, diğer böbreği ise iş görmeyen bir yenidoğan normal olarak yaşar. Bu durum, çoğu defa yaşamın daha sonraki dönemlerinde de hayati bir sorun yaratmaz.
İdrar yollarının gelişimi sırasında üreterin üst (böbrek havuzundan çıkış yerinde) veya alt (idrar kesesine giriş yerinde) ucunda darlık ortaya çıkabilir. Darlık, sadece sağ veya sol tarafta olabileceği gibi iki taraflı da olabilir. Bu darlıkların bir kısmını ameliyatla düzeltmek gerekir. Bazı darlıklar ise hafif derecelidir ve böbreğin çalışmasını bozmaz; dolayısıyla da ameliyat gerektirmez.
Bazen, erkek bebeklerin mesaneden sonraki idrar borularında (üretra) doğuştan bir perde bulunabilir. Böyle bir perde idrar akımını engeller. Bu bebekler idrarlarını fışkırtamazlar, damla damla yaparlar. Sonuçta, idrar kesesinde ve hatta üreterler ve böbrek havuzunda idrar birikir, basınç artar ve böbreklerin çalışması bozulabilir. Bu bebeklere en kısa zamanda müdahele edilerek peredenin ortadan kaldırılması gerekir.
Başa dön
top
Anne karnındaki bebeklerde
böbrek ve idrar yolu hastalıklarını teşhis edebilir miyiz?
Evet! Günümüzde kullanılan modern ultrasonografi cihazları ile gebeliğin üçüncü ayından itibaren anne karnındaki bebeğin böbreklerinde ve idrar yollarındaki şekil bozuklukları görülebilmektedir. Ultrasonografi incelemesi ile, böbrek dokusunun normal gelişip gelişmediği izlenebilir ve idrar yollarındaki darlıklara veya 'perde' ye ait belirtiler saptanabilir. Böylece, bu bebekleri, doğumdan sonra henüz hastalık bulguları ortaya çıkmadan ve hatta bazı özel durumlarda daha anne karnındayken tedavi etmek mümkün olmaktadır. İdrar yollarının yapısal bozuklukları dışında, kalıtsal (ailevi) bazı böbrek hastalıkları da, henüz hiç belirti yokken, genetik incelemelerle anne karnında teşhis edilebilir.
Başa dön
top
İdrar yolu iltihabı nedir?
Böbreklerin ve idrar yollarının iltihaplanması çocuklarda sık olarak rastlanılan bir durumdur. Bu hastalıkta, mikroplar genellikle idrar yollarının alt ucundan vücuda girer ve idrar kesesi içinde çoğalır. İltihaplanma, idrar kesesinde sınırlı kalabilir veya bazı durumlarda böbreklere kadar da yayılabilir.
İdrar kesesi iltihaplarında sık sık idrar yapma, idrar yaparken yanma ve ağrı, idrar kaçırma, bazen kanamalı idrar ve hafif ateş gibi belirtiler ortaya çıkar. Böbrekler de iltihaplanırsa çoğu defa ateş daha yüksek olur, böğür ağrısı da gözlenebilir. Böbreklerin sık sık iltihaplanması, sonunda böbrek yetersizliğine yol açar. Bunu önlemek için idrar yolu iltihaplarının zamanında teşhis ve tedavi edilmesi gerekir. Zamanında teşhis, çocuklarda hafif de olsa idrar yapma şikayetlerinin ciddiye alınması ile mümkündür.
İdrar yolu iltihabı, idrar yolları tamamen normal yapıda olan çocuklarda da ortaya çıkabilir. Ancak, böbreklerde veya idrar borularında kist, taş, darlık gibi bozukluklar varsa ya da idrarın geri tepmesi söz konusu ise iltihaplanma riski artar. Bu nedenle, idrar yolu iltihabı geçiren çocukların altta yatabilecek hastalıklar yönünden mutlaka araştırılması gerekir. Bazı durumlarda, iltihaplanmaya yol açan bozukluk ameliyatla ortadan kaldırılabilir.
Başa dön
top
İdrarın geri tepmesi ne demektir?
İdrar böbreklerden aşağıya doğru akar ve idrar kesesinde birikir. Normal koşullarda, idrar kesesinden yukarıya, yani böbreklere doğru idrar geçişi olmaz. Bazı çocuklarda, idrar borusunun keseye girdiği yerde doğuştan bir gevşeklik veya idrar kesesinin boşalmasında güçlük (örneğin, üretrada perde nedeniyle) olabilir. Her iki durumda da, kesede biriken idrar geriye, böbreklere doğru kaçar. İşte buna idrarın geri tepmesi denir. İdrarın geri tepmesi mikropların böbreklere kolayca ulaşmasına ve iltihaplanmaya yol açar. Bunun önlenmesi için uzun süreli antibiyotik tedavisi, bazen de ameliyat gerekebilir.
Başa dön
top
Nefrit nasıl bir hastalıktır?
Nefrit, normalde vücudumuzun savunma sisteminde görev yapan bazı madde ve hücrelerin böbrek dokusunda birikmesi sonucunda ortaya çıkar.
Başlıca iki çeşit nefrit vardır:
I. Kısa süreli (akut) nefrit
II. Süregen (kronik veya müzmin) nefrit
Akut nefrit, çocuklarda sık rastlanılan bir hastalıktır. Bademcik ve cilt iltihaplarından sonra görülür. Kanlı idrar ve göz kapaklarında, yüzde ve bacaklarda şişlik ile kendini belli eder. Tansiyon yükselmesi ve geçici böbrek yetersizliği ortaya çıkabilir. Hastalık, genellikle 1-2 hafta içinde düzelir ve çoğu defa böbreklerde kalıcı hasar bırakmaz.
Kronik nefritler, bazen hiç belirti göstermeden sinsi bir şekilde başlar; bazı hastalarda ise kanlı idrar ve vücutta şişlik görülebilir. Hastalık yıllarca sürebilir.
Başa dön
top
Nefrotik sendrom nedir?
Nefrotik sendrom, idrarda protein kaybı ve vücutta şişmeyle seyreden bir hastalıktır. Çoğu defa kortizon ilacı ile tedavi edilebilir. Ancak tedavi kesildikten sonra tekrarlayabilir. Bu hastalık çocukluk çağında sık sık tekrarlarsa bile, hasta erişkin yaşa ulaştıktan sonra çoğu defa böbrekte hasar bırakmadan tamamen iyileşir. Kortizon ile iyileşmenin nefrotik sendrom çeşitleri de vardır. Bunlarda başka tedavi yöntemleri denenir.
Başa dön
top
Çocuklarda kronik böbrek yetmezliği ortaya çıkabilir mi?
Ne yazık ki, evet! Doğuştan olan böbrek idrar yolu hastalıklarında, kronik nefritler sonucunda veya böbrek iltihaplarının tekrarlanması ile çocukların böbrekleri de iş göremez hale gelebilir. Bu durum çok ilerlerse 'son dönem böbrek yetersizliği' adını verdiğimiz tablo ortaya çıkar; zararlı maddeler, tuzlar ve su vücutta birikerek hayatı tehdit eder. Hastalığın bu safhasında diyaliz tedavisi veya böbrek nakli yapılması gerekir.
Başa dön
top
Çocuklara da diyaliz ve böbrek nakli yapılabilir mi?
Evet. Günümüzdeki teknik gelişmeler, diyaliz veya böbrek naklinin çocuklara da uygulanabilmesine olanak sağlamıştır.
Diyaliz tedavisi iki şekilde yapılabilir.
I. Makine ile diyaliz (hemodiyaliz)
II. Karın zarından diyaliz (periton diyalizi)
Hemodiyaliz için, hastanın haftada 2-3 defa 3-4 saat süreyle hastanede makineye bağlanması gerekir. Bu sırada büyük damarlara iğne ile girilerek vücut dışına çekilen kan filtrelerden geçirilerek temizlenir. Periton diyalizi ise evde anne-babanın yardımıyla ya da büyük çocukların kendileri tarafından uygulanan bir yöntemdir. Hastanın karın boşluğuna yerleştirilen bir borudan sıvı alıp verilerek yapılır. Periton diyalizi hastaneden uzakta bir yaşam imkanı sağladığı ve damar girişimi gerektirmediği için çocuklara daha uygun bir diyaliz yöntemidir.
Son dönem böbrek yetersizlikli çocuklar için en iyi tedavi şekli böbrek naklidir. Günümüzde küçük çocuklara, hatta süt çocuklarına da böbrek nakli yapmak mümkündür.
Başa dön
top
Çocukları böbrek hastalıklarından korumak mümkün müdür?
Hem evet, hem de hayır! Çocuklarda görülen böbrek hastalıklarının bir kısmını alacağımız tedbirlerle tamamen önlemek mümkün olabilir. Örneğin genel sağlık önlemleri ile toplumda bademcik iltihaplarını azaltarak akut nefritin ortaya çıkmasını engelleyebiliriz.
Doğuştan yapı bozukluklarını, kronik nefritleri veya nefrotik sendromu tamamen önlemek mümkün değildir. Ancak bu durumlarda erken tanı ile hastalık tedavi edilebilir veya hiç değilse ilerlemesi durdurulabilir. Örneğin, gebelik sırasında düzenli ultrasonografi kontrolü yapılırsa, idrar yollarının şekil bozuklukları bebek daha anne karnındayken tanınarak doğumdan hemen sonra gerekli önlemler alınabilir. İdrar yolu iltihaplarının ihmal edilmeden tedavi edilmesi ile de bunların tekrarlaması ve böbreklere zarar vermesi önlenebilir.
Başa dön
top
Çocuklarda böbrek hastalıklarının belirtileri nelerdir?
Bu belirtileri şöyle sıralayabiliriz:
- Kırmızı - kahverengi idrar
- Göz kapaklarında, yüzde ve bacaklarda şişlik
- Karın ağrısı, böğür ağrısı
- İdrar yanması
- Sık sık idrara çıkma
- Tuvalete yetişememe ve idrar kaçırma
- İdrarı fışkırtamama ve damla damla idrar yapma
- Ateş
- Çok su içip, çok idrar çıkma
- İdrar miktarının aniden azalması
- İştahsızlık
- Tekrarlayan kusmalar
- Kilo alımının ve büyümenin duraklaması
- Halsizlik
- Solukluk
Böbrek ve idrar yolu hastalıklarında, yukarıda sayılan belirtilerden biri veya birkaçı ortaya çıkabilir. Bazen belirtiler çok hafif olabilir ve çocuğu fazla rahatsız etmez.
KÜÇÜK BELİRTİLERİ DİKKATE ALMAK ERKEN TANI YÖNÜNDEN ÇOK ÖNEMLİDİR!
İdrar yolu iltihabı nedir?
Böbreklerin ve idrar yollarının iltihaplanması çocuklarda sık olarak rastlanılan bir durumdur. Bu hastalıkta, mikroplar genellikle idrar yollarının alt ucundan vücuda girer ve idrar kesesi içinde çoğalır. İltihaplanma, idrar kesesinde sınırlı kalabilir veya bazı durumlarda böbreklere kadar da yayılabilir.
İdrar kesesi iltihaplarında sık sık idrar yapma, idrar yaparken yanma ve ağrı, idrar kaçırma, bazen kanamalı idrar ve hafif ateş gibi belirtiler ortaya çıkar. Böbrekler de iltihaplanırsa çoğu defa ateş daha yüksek olur, böğür ağrısı da gözlenebilir. Böbreklerin sık sık iltihaplanması, sonunda böbrek yetersizliğine yol açar. Bunu önlemek için idrar yolu iltihaplarının zamanında teşhis ve tedavi edilmesi gerekir. Zamanında teşhis, çocuklarda hafif de olsa idrar yapma şikayetlerinin ciddiye alınması ile mümkündür.
İdrar yolu iltihabı, idrar yolları tamamen normal yapıda olan çocuklarda da ortaya çıkabilir. Ancak, böbreklerde veya idrar borularında kist, taş, darlık gibi bozukluklar varsa ya da idrarın geri tepmesi söz konusu ise iltihaplanma riski artar. Bu nedenle, idrar yolu iltihabı geçiren çocukların altta yatabilecek hastalıklar yönünden mutlaka araştırılması gerekir. Bazı durumlarda, iltihaplanmaya yol açan bozukluk ameliyatla ortadan kaldırılabilir.
Başa dön
top
İdrarın geri tepmesi ne demektir?
İdrar böbreklerden aşağıya doğru akar ve idrar kesesinde birikir. Normal koşullarda, idrar kesesinden yukarıya, yani böbreklere doğru idrar geçişi olmaz. Bazı çocuklarda, idrar borusunun keseye girdiği yerde doğuştan bir gevşeklik veya idrar kesesinin boşalmasında güçlük (örneğin, üretrada perde nedeniyle) olabilir. Her iki durumda da, kesede biriken idrar geriye, böbreklere doğru kaçar. İşte buna idrarın geri tepmesi denir. İdrarın geri tepmesi mikropların böbreklere kolayca ulaşmasına ve iltihaplanmaya yol açar. Bunun önlenmesi için uzun süreli antibiyotik tedavisi, bazen de ameliyat gerekebilir.
Başa dön
top
Nefrit nasıl bir hastalıktır?
Nefrit, normalde vücudumuzun savunma sisteminde görev yapan bazı madde ve hücrelerin böbrek dokusunda birikmesi sonucunda ortaya çıkar.
Başlıca iki çeşit nefrit vardır:
I. Kısa süreli (akut) nefrit
II. Süregen (kronik veya müzmin) nefrit
Akut nefrit, çocuklarda sık rastlanılan bir hastalıktır. Bademcik ve cilt iltihaplarından sonra görülür. Kanlı idrar ve göz kapaklarında, yüzde ve bacaklarda şişlik ile kendini belli eder. Tansiyon yükselmesi ve geçici böbrek yetersizliği ortaya çıkabilir. Hastalık, genellikle 1-2 hafta içinde düzelir ve çoğu defa böbreklerde kalıcı hasar bırakmaz.
Kronik nefritler, bazen hiç belirti göstermeden sinsi bir şekilde başlar; bazı hastalarda ise kanlı idrar ve vücutta şişlik görülebilir. Hastalık yıllarca sürebilir.
Başa dön
top
Nefrotik sendrom nedir?
Nefrotik sendrom, idrarda protein kaybı ve vücutta şişmeyle seyreden bir hastalıktır. Çoğu defa kortizon ilacı ile tedavi edilebilir. Ancak tedavi kesildikten sonra tekrarlayabilir. Bu hastalık çocukluk çağında sık sık tekrarlarsa bile, hasta erişkin yaşa ulaştıktan sonra çoğu defa böbrekte hasar bırakmadan tamamen iyileşir. Kortizon ile iyileşmenin nefrotik sendrom çeşitleri de vardır. Bunlarda başka tedavi yöntemleri denenir.
Başa dön
top
Çocuklarda kronik böbrek yetmezliği ortaya çıkabilir mi?
Ne yazık ki, evet! Doğuştan olan böbrek idrar yolu hastalıklarında, kronik nefritler sonucunda veya böbrek iltihaplarının tekrarlanması ile çocukların böbrekleri de iş göremez hale gelebilir. Bu durum çok ilerlerse 'son dönem böbrek yetersizliği' adını verdiğimiz tablo ortaya çıkar; zararlı maddeler, tuzlar ve su vücutta birikerek hayatı tehdit eder. Hastalığın bu safhasında diyaliz tedavisi veya böbrek nakli yapılması gerekir.
Başa dön
top
Çocuklara da diyaliz ve böbrek nakli yapılabilir mi?
Evet. Günümüzdeki teknik gelişmeler, diyaliz veya böbrek naklinin çocuklara da uygulanabilmesine olanak sağlamıştır.
Diyaliz tedavisi iki şekilde yapılabilir.
I. Makine ile diyaliz (hemodiyaliz)
II. Karın zarından diyaliz (periton diyalizi)
Hemodiyaliz için, hastanın haftada 2-3 defa 3-4 saat süreyle hastanede makineye bağlanması gerekir. Bu sırada büyük damarlara iğne ile girilerek vücut dışına çekilen kan filtrelerden geçirilerek temizlenir. Periton diyalizi ise evde anne-babanın yardımıyla ya da büyük çocukların kendileri tarafından uygulanan bir yöntemdir. Hastanın karın boşluğuna yerleştirilen bir borudan sıvı alıp verilerek yapılır. Periton diyalizi hastaneden uzakta bir yaşam imkanı sağladığı ve damar girişimi gerektirmediği için çocuklara daha uygun bir diyaliz yöntemidir.
Son dönem böbrek yetersizlikli çocuklar için en iyi tedavi şekli böbrek naklidir. Günümüzde küçük çocuklara, hatta süt çocuklarına da böbrek nakli yapmak mümkündür.
Başa dön
top
Çocukları böbrek hastalıklarından korumak mümkün müdür?
Hem evet, hem de hayır! Çocuklarda görülen böbrek hastalıklarının bir kısmını alacağımız tedbirlerle tamamen önlemek mümkün olabilir. Örneğin genel sağlık önlemleri ile toplumda bademcik iltihaplarını azaltarak akut nefritin ortaya çıkmasını engelleyebiliriz.
Doğuştan yapı bozukluklarını, kronik nefritleri veya nefrotik sendromu tamamen önlemek mümkün değildir. Ancak bu durumlarda erken tanı ile hastalık tedavi edilebilir veya hiç değilse ilerlemesi durdurulabilir. Örneğin, gebelik sırasında düzenli ultrasonografi kontrolü yapılırsa, idrar yollarının şekil bozuklukları bebek daha anne karnındayken tanınarak doğumdan hemen sonra gerekli önlemler alınabilir. İdrar yolu iltihaplarının ihmal edilmeden tedavi edilmesi ile de bunların tekrarlaması ve böbreklere zarar vermesi önlenebilir.
Başa dön
top
Çocuklarda böbrek hastalıklarının belirtileri nelerdir?
Bu belirtileri şöyle sıralayabiliriz:
- Kırmızı - kahverengi idrar
- Göz kapaklarında, yüzde ve bacaklarda şişlik
- Karın ağrısı, böğür ağrısı
- İdrar yanması
- Sık sık idrara çıkma
- Tuvalete yetişememe ve idrar kaçırma
- İdrarı fışkırtamama ve damla damla idrar yapma
- Ateş
- Çok su içip, çok idrar çıkma
- İdrar miktarının aniden azalması
- İştahsızlık
- Tekrarlayan kusmalar
- Kilo alımının ve büyümenin duraklaması
- Halsizlik
- Solukluk
Böbrek ve idrar yolu hastalıklarında, yukarıda sayılan belirtilerden biri veya birkaçı ortaya çıkabilir. Bazen belirtiler çok hafif olabilir ve çocuğu fazla rahatsız etmez.
BÖBREK
Böbrekler karnýmýzýn arka bölümünde yer alan ve her biri yumruk büyüklüðünde olan ve fasulye þeklinde organlarýmýzdýr.
BÖBREK FONKSÝYONLARI
Böbrekleriniz, kanýmýzý nefron adý verilen milyonlarca mikroskobik filitre aracýðýlýyla temizleyerik idrar oluþturur. Ýdrar daha sonra böbreklerimizden mesaneye (idrar torbasýna) gelerek vücudumuzdan içindeki iç ortamýn çoðunu kontrol eden üç temel göreve sahiptir.
1) Vücut Sývýlarýnýn düzenlenmesi
Kaný temizlemek üzere böbrek aterlerinden alýp genel dolaþýma böbrek venleri aracýlýðýyla iletirler. Vücut sývýlarýnýn yyapýsýnýn ve hacminin dengesini, atýk ürünleri idrar þeklinde atarak ve besin elektrolitleri (Tuzlar) kana geri vererek saðlarlar.
2) Kandan Atýk Ürünlerin Uzaklaþtýrýlmasý
Atýk ürürler yiyeceklerdeki ve normal kas aktivitesi sonucu proteinlerin yýkýlmasýyla oluþur. Üre, kreatinin gibi bu maddeler daha sonra idrarla atýlýrlar.
3) Hormon Üretilmesi
Saðlýklý böbrekler vücudumuza hormon denen önemli kimyasal maddeler salarlar.
A) Kalsitriol: D vitaminin aktif bir formudur. Yiyeceklerde bulunan kalsiyumun (Kemikteki bir mineral) barsaklardan emilmesini saðlar. Yeterli miktarda D vitamini olmadýðýnda vücut kemiklerden kalsiyum çalar ve kemik hastalýðýna yol açar.
B) Eritropoetin: Kemik iliðinde kýrmýzý kan hücrelerinin yapýlmasýný saðlar ve eksikliðinde kansýzlýk olur.
Bir Böbrek Problemi Nasýl anlaþýlýr?
Ýdrar yollarý probleminin erken belirtileri dokularda þiþmeye yol açan sývý tutulumu, idrar sýklýðý ve görünümündeki deðiþiklik, idrar yaparken yanma hissi, yüksek tansiyon, baþ aðrýsý ve yorgunluktur. Aðrý birþeylerin yolunda gitmediðinin belirgin habercisidir fakat bazý ciddi durumlarda (nefritlerde, hipertansiyonda) aðrýsýz olabilir.
Bu belirtilen bir kýsmý diðer hastalýklarda da sýk bulunur. Basit bir idrar tahlili ve kan testleri bir böbrek uzmaný tarafýndan ileri bir inceleme gerektiren böbrek problemi olup olmadýðýný aydýnlatýr. Böbreklerin ek kapasitesi fazladýr. Hatta bazý kiþiler bir böbrekle doðarlar ve kötü hiçbir etki görülmeyebilir. Kiþiler böbrek fonksiyonlarýnýn %30 uyla oldukça iyi idare edebilirler ancak total böbek yetmezliði tedavi edilmezse öldürücüdür.
Böbrek Yetmezliði Nedir?
Böbrek yetmezliði akut ve kronik olabilir. Temel fark yetmezliðin olma hýzý, ne kadar sürdüðü ve yetmezliðin kendisidir.
Akut böbrek yetmezliði saatler veya günler içinde çok hýzlý ortaya çýkar. Genellikle geri dönüþümlüdür ve dializ yanlýzca böbreklerin çalýþmadýðý zamanlalrda gereklidir. Akut böbrek yetmezliði örneðin þok veya bir kazada yaralanma sonrasýnda, bazý zehirlenme türlerinde ve böbreðe giden damarlarýn týkanmasý veya yaralanmasý sonucunda oluþabilir.
Kronik böbrek yetmezliði (son dönem böbrek hastalýðý
böbrekleri yavaþça bozan ilerleyici bir hastalýktýr. Bu durum yýllar boyu sürebilir ve hastalýk çok ilerleyene kadar belirtiler görülmeyebilir.
Kronik Böbrek Yetmezliðinin Bazý Nedenleri:
· Ýltihap ve böbreðin filtre harabiyet (glomerulonefrit)
· Böbreðin bazý bölümlerinin enfeksiyonu (pyelonefrit)
· Böbreklere giden damarlarýn hasarlanmasý sonucu azalmýþ kan akýmý
· Diabet
· Hipertansiyon
· Normal böbrek dokusunun yerini kistlerin almasý
Tedavi Seçeneklerine Bir Bakýþ
Transplantasyon
Böbrek yetmezliði tedavisinde transplantasyon (nakil) bir çok avantaj saðlar. En önemlisi böbrek fonksiyonlarýný normale dödürür. Ýki tip böbrek transplantasyonu bulunmaktadýr.
*** Canlýdan alýnan transplant: Hastaya genellikle akrabasýndan alýnan canlý bir nakil
*** Kadavradan alýnan transplant: Hastaya yakýn bir zamanda ölen birinden böbrek nakli
Transplantasyon büyük bir cerrahi giriþimi gerektirir ve bu sýrada komplikasyonlar görülebilir. Ayrýca transplantasyondaki en önemli problem olan reddetme (rejeksiyon) her zaman görülebilir. Bu nedenle transplant hastalarýnýn ömürleri boyunca immunsupresör adý verilen baskýlayýcý ilaçlarý almalarý gerekmektedir.
Bu ilaçlarýn baðýþýklýk sistemini zayýflatma, kilo alýmý, akne (sivilce oluþumu), yüzde kýllanma þeklinde yan etkileri bulunmaktadýr. Ancak bu tedavi için yeni geliþtirilen ilaçlarla bu yan etkiler azaltýlmýþtýr.
Protein, tuz ve kaloriyle ilgili bazý kýsýtlamalar olsa da transplant hastasýnýn diyetinin diyaliz hastasýnýnki kadar sýnýrlý olmamasý artýlar tarafýnda yer alýr.
Transplant Avantajlarý
· Transplant saðlýklý böbrek gibi çalýþýr
· Hasta kendini "daha saðlýklý" hisseder
· Daha az diyet kýsýtlamasý
· Transplantasyon sonrasýnda diyaliz olmamasý
Transplant Dezavantajlarý
· Bir verici için beklemek
· Büyük cerrahi gerektirir
· Böbörek reddi riski
· Güçlü ilaçlar alma gerekliliði
DÝYALÝZ
Diyaliz, kanýnýzý temizleyen ve vücudunuzdan atýk ürünleri, kimyasal maddeleri ve fazla sývýyý uzaklaþtýran bir iþlemdir. Bu iþlemin yapýlmasýyla ilgili iki temel seçenek bulunmaktadýr. Bunlar hemodiyaliz ve periton diyalizidir. Diyalizin böbrek yetersizliðini tedavi etmeyeceðini ce saðlýklý böbreklerin yaptýðý þeyi yapamayacaðýný aklýnýzda tutmanýz önrmlidir. Böbrek yetersizliðinin tedavisinde ilaçlar ve diyet önemli bir yer tutmaya devam edecektir.
Hemodiyaliz
Hemodiyalizde, "yapay böbreðe", yani diyalizer denen özel bir filtre içeren bir makinaya baðlanacaksýnýz. Kanýnýz bir süre vücudunuzun dýþýnda, bu makinanýn içinde dolaþarak tekrar vücudunuza dönecek. Bu gerçekleþtikçe atýk ürünler uzaklaþtýrýlýr.
Hemodiyaliz kanýnýzý doðrudan temizlediði için kanýnýza ulaþýp onu uzaklaþtýrmasý, temizlemesi ve sonra geri size iletmesi gerekir. Hastadan diyalizöre giden ve geri gelen kan, hastaya baðlanan üç þekli olan diyaliz yollarýndan (plastik tüpler) biriyle taþýnýr.
a) Fistül: Bir ven arterin cildin hemen altýnda, genellikle ön kolda, birlrþtirilmesi, iðnenin giriþini kolaylaþtýrmak için venin þiþmesini saðlar ve her tedaviden sonra uzaklaþtýrýlýr. Tedaviler sýrasýnda yanlýz küçük bir yara izi ve þiþkinlik görülür.
b) Subklavyan Kanül : Yumuþak, plastik bir tüp köprücük kemiðin altýndan damara yerleþtirilir. Bu ciltten dýþarý çýkar ve kullanýlmadýðý zaman aðzý kapatýlarak yerinde býrakýlýr.
c) Þant: Bir ven arterin kol veya bacakta yarý-kalýcý yapay birlrþtirilmesi. ara baðlantýnýn uçlarý cilt yüzeyinde bulunur ve kullanýlmadýðý zaman kapatýlýr.
FÝSTÜL
Hastada; yeterli kan dolaþýmýný saðlamak için, atar damarla toplar damarýn birleþtirilmesidir. Fistül açýldýktan sonra hasta; 15-20 gün için, Pýhtýlaþma-Enfetsiyon-Kanama açýsýndan yakýndan gözlenir.
Pýhtýlaþma: Pýhtýlaþmayý önlemek için; fistüllü kola, sýcak su ile pansuman yapýlýr.
Enfeksiyon: Enfeksiyo durumunda; antiseptik solüsyonla bölgeyi temizleyip, steril gazlý bezle kapatmak ve antibiyotik kullanmak gerekir.
Kanama: Cerrahi müdahale sonucunda fistül yerinde; sýcaklýk ve hematom (pýhtýlaþmýþ kan kitlesi) görülürsa bölgeye soðuk pansuman yapýlýr.
Fistül bölgesi kýzarýklýk, þiþkinlik yönünden gözlenmelidir.
Fistüllü bölgenin Korunmasý
· Fistüllü kolunuzla aðýr kaldýrmayýnýz
· Kolunuzu çarpmalardan koruyunuz
· Fistüllü koldan kan aldýrmayýnýz
· Fitüllü koldan tansiyon ölçtürmeyiniz
· Fistülün üzerine saat takmayýnýz, dar kollu giyisiler giymeyiniz
· Bölgedeki derinin esnekliðini için yumuþatýcý kremler kullanýnýz
· Fistülünüz yeterince geliþmediyse bölgeye sýcak su pansumaný yaparak akýþkanlýðýn artmasýný ve damarlarýnýzýn geliþmesini saðlayýnýz. Fistülünüz aþýrý geliþmiþse kesinlikle sýcak su pansumaný yapmayýnýz.
· Fistüllü bölgeyi temiz tutunuz.
· Fistüllü bölgeyi soðuktan koruyunuz. Kýþýn gevþek yün eldiven giyiniz.
Hemodiyaliz Prensibi
Temel Prensip
Hemodiyaliz Nasýl Ýþler ?
Kan diyalizör (yapay böbrek) olarak bilinen bir fitrede temizlenmek üzere vücut dýþýna çýkarýlýr. Diyalizör, selüloz veya benzer bir üründen yapýlmýþ yarý-geçirgen bir membranýn bir tarafýndan kanýn diðer tarafýna dializatýn akmasý prensibine göre iþler. Diyalizat, normalde vücutta bulunan fakat böbrek yetersizliliðinde aþýrý miktarlara varan mineral ve tuzlardan ayarlanmýþ bir miktar içerir. Membranýn deðiþik boyutlardaki küçük delikleri; kandaki fazla sývý ve maddelerin deðiþik hýzlarda küçük moneküller hýzlý ve büyük olanlar daha yavaþ, geçerek kanda doðru bir denge saðlanana kadar diyalizata aktarýlmasýný saðlar.
Bir böbrek makinasý, kan akýmýný, basýncý ve deðiþim hýzýný ayalar. Herhangi bir zaman diliminde diyalizörde yanlýz çok az iktarda kan olduðu için, kan hastadan>dializere>hastaya yaklaþýk dört saatte dolaþýr. Tedavi genellikle haftada üç keredir. Her hasta için diyalizin zamaný ve miktarý programlanabilir. Tedavinin sýklýðý ve süresi elbette ki böbrek yetersizliðinin derecesine ve uzaklaþtýrýlmasý gereken toksin (zehir) ve sývý miktarýna baðlýdýr.
Hemodiyaliz
Avantajlarý
· Tedavi; Eðitilmiþ bir ekip tarafýndan yürütülür.
· Tedavi kýsadýr: 4-6 saat her hafta 2-3 kez
Dezavantajlarý
· Haftada birçok kez tedavi merkezine gitme süresi
· Diyette potasyum, sývý ve proteinle ilgili pek çok kýsýtlama bulunmaktadýr.
HEMODÝALÝZLE ÝLGÝLÝ OLASI SORUNLAR VE CEVAPLARI
· Ýþime Devam Edebilecekmiyim?
Aðrý bir iþiniz yoksa çalýþabilmeniz gerekir. Kendinizi diyalizin birkaç haftasýnda ve tedaviye baþlamadan hemen önce oldukça kötü hissedeceksiniz. 1-2 aylýk tedavi sonrasýnda gücünüz tekrar yerine geleceði için kendinizi daha iyi hissedeceksiniz. Bazý hastalar çalýþma saatlerini ayarlar: diðerleri akþam üstleri ve hafta sonlarý diyalize girer.
· Diyaliz Tedavisi Aðrýlý Mýdýr?
Ýðne sokma becerisini edindikten sonra diyaliz aðrýlý deðildir fakat rahatsýz edici olabilir. Tedaviler arasýndan biyo-kimyasal düzeyleriniz yükselip diyaliz sýrasýnda hýzla düþer. Bu da sizin bayýlacak gibi olmanýza, kendinizi genel olarak kötü hissetmenize, baþaðrýsý veya tedaviden sonra "tükenmiþ" hissetmenize neden olabilir. Bu duygular çabuk geçer ve bazý hastalar hemen hiç etkilenmezler. Semptomlar devam ederse diyaliz rejiminizde bir ayarlama yapmanýz gerekebileceðinden doktorunuza danýþmalýsýnýz.
· Olasý Komplikasyonlar Nelerdir?
Sýk görülen komplikasyonlar, kramp, tansiyon düþüklüðü, deri irritasyonu, kilo kaybý ve üretimdir (kanda atýk ürünlerin artmasý. Uzun vadedeki problem depresyon, anormal kemik erimeleri ve kemik aðrýsýný içerebilir.
· Yaþamýmýn Sonuna Kadar Dialize Gereksinimim Olacak Mý?
Böbrek fonksiyonunuz olmadýðý sürece bir diyaliz türüne gereksiminiz olacaktýr. Çoðu hasta böbrek naklini umut etmektedir. Ne yazýk ki bazýlarý týbbi olarak uygun deðildir. doktorunuz öneride bulunacaktýr. Eðer baþarýlý bir nakil olursa dializ tedavisi sona erecektir-dializ yok, renal diet yok, fakat hala ilaçlar olacaktýr.
· Böbrek Yetmezliði Ýle Yaþamak
Diyaliz hastasý olmak hayatýnýz da bir dönüm noktasýdýr. 30 yýl öncesinde bu tedaviler yapýlmadýðý için yaþam mümkün olmuyordu. Modern týp sizin daha uzun süre ve ürün vererek yaþamanýzý olasý kýlar.
Hastalar olarak hepimiz youln her zaman kolay olmadýðýný biliyoruz. Diyaliz artýk sizin ve ailenizin hayatýnýn bir parçasýdýr. Onun sizi yönetmesine izin vermeyin amaç sizin yaþam kalitenizin arttýðý bir yaþamdan zevk almanýz gereklidir. Ýstediðiniz þeyleri istediðiniz þekilde yapma gibi özgürlüklerinizin bir kýsmýný yitireceksiniz fakat kazançlarýnýzda var: tanýþtýðýnýz diðer hastalarla arkadaþlýklar, yeni deðerlerin ve deneyimlerin deðerini bilmek ve siz isterseniz diðerlerine yardým ederek doyum almak güzel þeylerdir.
KRONÝK BÖBREK HASTALARININ DÝKKAT ETMESÝ GEREKEN NOKTALAR
· Her gün; ayný tartý aleti ve ayný giyisi ile, saatte tartýýlnýz.
· Alacaðýnýz günlük sývý miktarýný ayarlayýnýz. Bu miktarýn üzerine çýkmayýnýz.
· Kan basýncýnýzý sýk sýk kontrol ettiriniz.
· Diyet programýnýza kesinlikle uyunuz.
· Ýlaçlarýnýzý önerilen miktarlarda ve zamanýnda alýnýz.
· Mümkün olan sýklýkta (hergün yada gün aþýrý banyo yapýnýz. Bilhassa fistüllü kolu iyice temizleyiniz.
· Düþme ve çarpmalarda kendinizi koruyunuz.
· Fistül bakýmýnýza dikkat gösteriniz.
· Size verilen hemodiyaliz programýna ve saatlerine mutlaka uyunuz.
Böbrekler ve idrar yolları Videolar:
1- Kadın - erkek üriner sistem anatomisi
2- Anatomi - en önemli fark
3- Böbrek
4- İdrar yolları ve idrar akımı
v1.html
v1.htmlv2.html
v2.htmlv3.html
v3.htmlv4k.html
v4k.html
animasyonlara tıklayın
Böbrekler insan vücudunda karın arka duvarı ile periton adı verilen karın zarı arasında yerleşmiş, vücudun işlevlerini yerine getirebilmesi için hayati önem taşıyan organlardır. En önemli görevleri:
İdrar üreterek kandaki zararlı maddeleri ve aşırı su ile tuzu vücuttan uzaklaştırmak, böylece insanın hayatta kalabilmesini sağlayan vücut sıvılarının miktar ve içerik dengelerini korumak,
Üretilen bu idrar'ı üreter adı verilen idrar kanalları yolu ile mesaneye iletmek ve vücuttan atılmasını sağlamak,
Vücut için hayati önem taşıyan, örneğin kan yapımını ya da kemiklerin normal yapısını korumasını sağlayan hormonlar ve kimyasal maddeler üretmektir.
Günlük idrar miktarı alınan sıvıyla orantılı olarak çok değişkenlik gösterse de günde
EN AZ 750 ml - 1 litre arasında idrar çıkartmak gereklidir. Bu da 4 - 5 su bardağı'na eşittir. Tek böbrek insanın tüm hayati fonksiyonlarını yerine getirmesi için yeterlidir ve bu özellik canlı vericilerden böbrek nakli yapılmasını olası kılar.
top
top
..\index2.html
..\index2.html
Böbrek Yetmezliği
Genel Bilgiler
Böbrek karnın arka bölgesinde bulunan 100-150 gram ağırlığında bir organdır. Normal kişilerde sağ ve solda olmak üzere iki adet böbrek bulunur. Toplumda yaklaşık 1000 kişinin bir tanesinde tek böbrek vardır. Tek böbrekli olmanın önemli bir sakıncası yoktur.
Böbreklerin işlevi
Böbreğin başlıca işlevleri vücut su, tuz, kalsiyum dengesinin sağlanması, idrar aracılığı ile zararlı maddelerin ve ilaçların vücuttan atılması ve hormon, şeker metabolizmasına olan katkılarıdır. Böbrek yetmezliğinde böbreğin bu işlevlerinde bozulma olur. Böbrek yetmezliği ani (akut) veya sinsi (kronik) seyirli olmak üzere iki şekilde gelişebilir.
Akut böbrek yetmezliğinin nedenleri
Çok sayıda neden vardır;
1. Ağır kanama, kusma, ishal, yanık sonucu kan basıncında düşme
2. Gebelik: Kanamalar, gebelik zehirlenmesi, sağlıksız koşullarda yapılan düşükler
3. Kalp yetmezliği
4. Böbrek hastalıkları: Nefrit, böbrek damarının tıkanması
5. İdrar yollarında tıkanıklık: Kanser, prostat büyümesi, taşa bağlı tıkanma
6. Ameliyatlardan, özellikle büyük ameliyatlardan sonra
7. İlaçlar: İlaçlara bağlı akut böbrek yetmezliği sık karşılaşılan bir sorundur, bu nedenle ilaçlar kesinlikle doktor denetiminde kullanılmalıdır.
8. Depreme bağlı kas zedelenmeleri
Kronik böbrek yetmezliğinin nedenleri
Türk Nefroloji Derneğinin verilerine göre;
1. Nefrit: Böbrek iltihabıdır.
2. Şeker hastalığı
3. Hipertansiyon
4. Taş, tıkanma, tümör gibi idrar yolu hastalıkları
5. Böbrek kistleri
6. Diğer nedenler
Belirti ve bulgular
Gece idrara kalkma, halsizlik, nefes darlığı, çarpıntı, idrar miktarında azalma, hipertansiyon, el, ayaklar ve göz etrafında şişmedir. Böbrek yetmezliğinin erken dönemlerinde belirtiler çok silik olabilir, tek belirti sık gece idrara kalkma olabilir. Gece idrara kalkma akşam çok sıvı (çay, su, karpuz...) alanlarda veya prostat hastalığı olanlarda da görülebilir. Gece idrara kalkan bir hastada başka bir neden yoksa bunun nedeni böbrek yetmezliği olabilir. Bu nedenle sık sık gece idrara kalkanların mutlaka böbrek yetmezliği yönünden araştırılmaları gereklidir. Bu amaçla kan ve idrar incelemeleri yapılmalıdır.
Tanı
Böbrek yetmezliğinin tanısı kanda üre veya kreatinin isimli maddelerin ölçülmesi ile mümkündür. İdrar incelemesi, radyolojik yöntemler, kanın biyokimyasal incelemesi ve diğer laboratuvar incelemeleri böbrek yetmezliğinin nedenini anlamaya yöneliktir.
Tedavi
Akut ve kronik böbrek yetmezliklerinde tedavi farklıdır. Böbrek yetmezliği tedavisi hastanın özelliğine ve böbrek yetmezliğine yol açan hastalığa göre değişir. Tedavi kesinlikle bir doktor denetiminde olmalıdır. Tedavide en önemli nokta eğer var ise kan basıncı düşüklüğü veya yüksekliğinin kontrol altına alınmasıdır. Beslenme, sıvı ve tuz dengesinin sağlanması ve ilaçlar diğer tedavi yöntemleridir.
Akut böbrek yetmezliği olan hastaların böbrekleri iyi ve yeterli tedavi ile genellikle düzelir. Böbrek yetmezliği ilerler ve kalıcı hale gelirse başka tedavi yöntemleri gerekir:
1. Diyaliz
2. Böbrek nakli
Normal zamanlarda doğan sağlıklı bebeklerin böbrekleri ve idrar yolları gelişimlerini tamamlamıştır ve görevlerini eksiksiz olarak yerine getirebilir. Ancak nadiren, bazı bebeklerin böbrekleri anne karnında hiç gelişmeyebilir veya küçük ya da yapısı bozuk olarak kalabilir. Böyle bir bebek, böbrekleri çalışmasa bile doğuma kadar yaşayabilir, çünkü vücudunda biriken artık maddeler anne kanı ile temizlenir. Ancak, iki böbreği de olmayan veya böbrekleri ileri derecede yapı bozukluğu nedeniyle hiç iş görmeyen bir bebeğin doğumdan sonra hayatını normal olarak sürdürmesi mümkün değildir; başka organları sağlamsa diyalize bağlı olarak yaşayabilir. Buna karşılık, bir böbreği tamamen sağlıklı, diğer böbreği ise iş görmeyen bir yenidoğan normal olarak yaşar. Bu durum, çoğu defa yaşamın daha sonraki dönemlerinde de hayati bir sorun yaratmaz.
İdrar yollarının gelişimi sırasında üreterin üst (böbrek havuzundan çıkış yerinde) veya alt (idrar kesesine giriş yerinde) ucunda darlık ortaya çıkabilir. Darlık, sadece sağ veya sol tarafta olabileceği gibi iki taraflı da olabilir. Bu darlıkların bir kısmını ameliyatla düzeltmek gerekir. Bazı darlıklar ise hafif derecelidir ve böbreğin çalışmasını bozmaz; dolayısıyla da ameliyat gerektirmez.
Bazen, erkek bebeklerin mesaneden sonraki idrar borularında (üretra) doğuştan bir perde bulunabilir. Böyle bir perde idrar akımını engeller. Bu bebekler idrarlarını fışkırtamazlar, damla damla yaparlar. Sonuçta, idrar kesesinde ve hatta üreterler ve böbrek havuzunda idrar birikir, basınç artar ve böbreklerin çalışması bozulabilir. Bu bebeklere en kısa zamanda müdahele edilerek peredenin ortadan kaldırılması gerekir.
Başa dön
top
Anne karnındaki bebeklerde
böbrek ve idrar yolu hastalıklarını teşhis edebilir miyiz?
Evet! Günümüzde kullanılan modern ultrasonografi cihazları ile gebeliğin üçüncü ayından itibaren anne karnındaki bebeğin böbreklerinde ve idrar yollarındaki şekil bozuklukları görülebilmektedir. Ultrasonografi incelemesi ile, böbrek dokusunun normal gelişip gelişmediği izlenebilir ve idrar yollarındaki darlıklara veya 'perde' ye ait belirtiler saptanabilir. Böylece, bu bebekleri, doğumdan sonra henüz hastalık bulguları ortaya çıkmadan ve hatta bazı özel durumlarda daha anne karnındayken tedavi etmek mümkün olmaktadır. İdrar yollarının yapısal bozuklukları dışında, kalıtsal (ailevi) bazı böbrek hastalıkları da, henüz hiç belirti yokken, genetik incelemelerle anne karnında teşhis edilebilir.
Başa dön
top
İdrar yolu iltihabı nedir?
Böbreklerin ve idrar yollarının iltihaplanması çocuklarda sık olarak rastlanılan bir durumdur. Bu hastalıkta, mikroplar genellikle idrar yollarının alt ucundan vücuda girer ve idrar kesesi içinde çoğalır. İltihaplanma, idrar kesesinde sınırlı kalabilir veya bazı durumlarda böbreklere kadar da yayılabilir.
İdrar kesesi iltihaplarında sık sık idrar yapma, idrar yaparken yanma ve ağrı, idrar kaçırma, bazen kanamalı idrar ve hafif ateş gibi belirtiler ortaya çıkar. Böbrekler de iltihaplanırsa çoğu defa ateş daha yüksek olur, böğür ağrısı da gözlenebilir. Böbreklerin sık sık iltihaplanması, sonunda böbrek yetersizliğine yol açar. Bunu önlemek için idrar yolu iltihaplarının zamanında teşhis ve tedavi edilmesi gerekir. Zamanında teşhis, çocuklarda hafif de olsa idrar yapma şikayetlerinin ciddiye alınması ile mümkündür.
İdrar yolu iltihabı, idrar yolları tamamen normal yapıda olan çocuklarda da ortaya çıkabilir. Ancak, böbreklerde veya idrar borularında kist, taş, darlık gibi bozukluklar varsa ya da idrarın geri tepmesi söz konusu ise iltihaplanma riski artar. Bu nedenle, idrar yolu iltihabı geçiren çocukların altta yatabilecek hastalıklar yönünden mutlaka araştırılması gerekir. Bazı durumlarda, iltihaplanmaya yol açan bozukluk ameliyatla ortadan kaldırılabilir.
Başa dön
top
İdrarın geri tepmesi ne demektir?
İdrar böbreklerden aşağıya doğru akar ve idrar kesesinde birikir. Normal koşullarda, idrar kesesinden yukarıya, yani böbreklere doğru idrar geçişi olmaz. Bazı çocuklarda, idrar borusunun keseye girdiği yerde doğuştan bir gevşeklik veya idrar kesesinin boşalmasında güçlük (örneğin, üretrada perde nedeniyle) olabilir. Her iki durumda da, kesede biriken idrar geriye, böbreklere doğru kaçar. İşte buna idrarın geri tepmesi denir. İdrarın geri tepmesi mikropların böbreklere kolayca ulaşmasına ve iltihaplanmaya yol açar. Bunun önlenmesi için uzun süreli antibiyotik tedavisi, bazen de ameliyat gerekebilir.
Başa dön
top
Nefrit nasıl bir hastalıktır?
Nefrit, normalde vücudumuzun savunma sisteminde görev yapan bazı madde ve hücrelerin böbrek dokusunda birikmesi sonucunda ortaya çıkar.
Başlıca iki çeşit nefrit vardır:
I. Kısa süreli (akut) nefrit
II. Süregen (kronik veya müzmin) nefrit
Akut nefrit, çocuklarda sık rastlanılan bir hastalıktır. Bademcik ve cilt iltihaplarından sonra görülür. Kanlı idrar ve göz kapaklarında, yüzde ve bacaklarda şişlik ile kendini belli eder. Tansiyon yükselmesi ve geçici böbrek yetersizliği ortaya çıkabilir. Hastalık, genellikle 1-2 hafta içinde düzelir ve çoğu defa böbreklerde kalıcı hasar bırakmaz.
Kronik nefritler, bazen hiç belirti göstermeden sinsi bir şekilde başlar; bazı hastalarda ise kanlı idrar ve vücutta şişlik görülebilir. Hastalık yıllarca sürebilir.
Başa dön
top
Nefrotik sendrom nedir?
Nefrotik sendrom, idrarda protein kaybı ve vücutta şişmeyle seyreden bir hastalıktır. Çoğu defa kortizon ilacı ile tedavi edilebilir. Ancak tedavi kesildikten sonra tekrarlayabilir. Bu hastalık çocukluk çağında sık sık tekrarlarsa bile, hasta erişkin yaşa ulaştıktan sonra çoğu defa böbrekte hasar bırakmadan tamamen iyileşir. Kortizon ile iyileşmenin nefrotik sendrom çeşitleri de vardır. Bunlarda başka tedavi yöntemleri denenir.
Başa dön
top
Çocuklarda kronik böbrek yetmezliği ortaya çıkabilir mi?
Ne yazık ki, evet! Doğuştan olan böbrek idrar yolu hastalıklarında, kronik nefritler sonucunda veya böbrek iltihaplarının tekrarlanması ile çocukların böbrekleri de iş göremez hale gelebilir. Bu durum çok ilerlerse 'son dönem böbrek yetersizliği' adını verdiğimiz tablo ortaya çıkar; zararlı maddeler, tuzlar ve su vücutta birikerek hayatı tehdit eder. Hastalığın bu safhasında diyaliz tedavisi veya böbrek nakli yapılması gerekir.
Başa dön
top
Çocuklara da diyaliz ve böbrek nakli yapılabilir mi?
Evet. Günümüzdeki teknik gelişmeler, diyaliz veya böbrek naklinin çocuklara da uygulanabilmesine olanak sağlamıştır.
Diyaliz tedavisi iki şekilde yapılabilir.
I. Makine ile diyaliz (hemodiyaliz)
II. Karın zarından diyaliz (periton diyalizi)
Hemodiyaliz için, hastanın haftada 2-3 defa 3-4 saat süreyle hastanede makineye bağlanması gerekir. Bu sırada büyük damarlara iğne ile girilerek vücut dışına çekilen kan filtrelerden geçirilerek temizlenir. Periton diyalizi ise evde anne-babanın yardımıyla ya da büyük çocukların kendileri tarafından uygulanan bir yöntemdir. Hastanın karın boşluğuna yerleştirilen bir borudan sıvı alıp verilerek yapılır. Periton diyalizi hastaneden uzakta bir yaşam imkanı sağladığı ve damar girişimi gerektirmediği için çocuklara daha uygun bir diyaliz yöntemidir.
Son dönem böbrek yetersizlikli çocuklar için en iyi tedavi şekli böbrek naklidir. Günümüzde küçük çocuklara, hatta süt çocuklarına da böbrek nakli yapmak mümkündür.
Başa dön
top
Çocukları böbrek hastalıklarından korumak mümkün müdür?
Hem evet, hem de hayır! Çocuklarda görülen böbrek hastalıklarının bir kısmını alacağımız tedbirlerle tamamen önlemek mümkün olabilir. Örneğin genel sağlık önlemleri ile toplumda bademcik iltihaplarını azaltarak akut nefritin ortaya çıkmasını engelleyebiliriz.
Doğuştan yapı bozukluklarını, kronik nefritleri veya nefrotik sendromu tamamen önlemek mümkün değildir. Ancak bu durumlarda erken tanı ile hastalık tedavi edilebilir veya hiç değilse ilerlemesi durdurulabilir. Örneğin, gebelik sırasında düzenli ultrasonografi kontrolü yapılırsa, idrar yollarının şekil bozuklukları bebek daha anne karnındayken tanınarak doğumdan hemen sonra gerekli önlemler alınabilir. İdrar yolu iltihaplarının ihmal edilmeden tedavi edilmesi ile de bunların tekrarlaması ve böbreklere zarar vermesi önlenebilir.
Başa dön
top
Çocuklarda böbrek hastalıklarının belirtileri nelerdir?
Bu belirtileri şöyle sıralayabiliriz:
- Kırmızı - kahverengi idrar
- Göz kapaklarında, yüzde ve bacaklarda şişlik
- Karın ağrısı, böğür ağrısı
- İdrar yanması
- Sık sık idrara çıkma
- Tuvalete yetişememe ve idrar kaçırma
- İdrarı fışkırtamama ve damla damla idrar yapma
- Ateş
- Çok su içip, çok idrar çıkma
- İdrar miktarının aniden azalması
- İştahsızlık
- Tekrarlayan kusmalar
- Kilo alımının ve büyümenin duraklaması
- Halsizlik
- Solukluk
Böbrek ve idrar yolu hastalıklarında, yukarıda sayılan belirtilerden biri veya birkaçı ortaya çıkabilir. Bazen belirtiler çok hafif olabilir ve çocuğu fazla rahatsız etmez.
KÜÇÜK BELİRTİLERİ DİKKATE ALMAK ERKEN TANI YÖNÜNDEN ÇOK ÖNEMLİDİR!
İdrar yolu iltihabı nedir?
Böbreklerin ve idrar yollarının iltihaplanması çocuklarda sık olarak rastlanılan bir durumdur. Bu hastalıkta, mikroplar genellikle idrar yollarının alt ucundan vücuda girer ve idrar kesesi içinde çoğalır. İltihaplanma, idrar kesesinde sınırlı kalabilir veya bazı durumlarda böbreklere kadar da yayılabilir.
İdrar kesesi iltihaplarında sık sık idrar yapma, idrar yaparken yanma ve ağrı, idrar kaçırma, bazen kanamalı idrar ve hafif ateş gibi belirtiler ortaya çıkar. Böbrekler de iltihaplanırsa çoğu defa ateş daha yüksek olur, böğür ağrısı da gözlenebilir. Böbreklerin sık sık iltihaplanması, sonunda böbrek yetersizliğine yol açar. Bunu önlemek için idrar yolu iltihaplarının zamanında teşhis ve tedavi edilmesi gerekir. Zamanında teşhis, çocuklarda hafif de olsa idrar yapma şikayetlerinin ciddiye alınması ile mümkündür.
İdrar yolu iltihabı, idrar yolları tamamen normal yapıda olan çocuklarda da ortaya çıkabilir. Ancak, böbreklerde veya idrar borularında kist, taş, darlık gibi bozukluklar varsa ya da idrarın geri tepmesi söz konusu ise iltihaplanma riski artar. Bu nedenle, idrar yolu iltihabı geçiren çocukların altta yatabilecek hastalıklar yönünden mutlaka araştırılması gerekir. Bazı durumlarda, iltihaplanmaya yol açan bozukluk ameliyatla ortadan kaldırılabilir.
Başa dön
top
İdrarın geri tepmesi ne demektir?
İdrar böbreklerden aşağıya doğru akar ve idrar kesesinde birikir. Normal koşullarda, idrar kesesinden yukarıya, yani böbreklere doğru idrar geçişi olmaz. Bazı çocuklarda, idrar borusunun keseye girdiği yerde doğuştan bir gevşeklik veya idrar kesesinin boşalmasında güçlük (örneğin, üretrada perde nedeniyle) olabilir. Her iki durumda da, kesede biriken idrar geriye, böbreklere doğru kaçar. İşte buna idrarın geri tepmesi denir. İdrarın geri tepmesi mikropların böbreklere kolayca ulaşmasına ve iltihaplanmaya yol açar. Bunun önlenmesi için uzun süreli antibiyotik tedavisi, bazen de ameliyat gerekebilir.
Başa dön
top
Nefrit nasıl bir hastalıktır?
Nefrit, normalde vücudumuzun savunma sisteminde görev yapan bazı madde ve hücrelerin böbrek dokusunda birikmesi sonucunda ortaya çıkar.
Başlıca iki çeşit nefrit vardır:
I. Kısa süreli (akut) nefrit
II. Süregen (kronik veya müzmin) nefrit
Akut nefrit, çocuklarda sık rastlanılan bir hastalıktır. Bademcik ve cilt iltihaplarından sonra görülür. Kanlı idrar ve göz kapaklarında, yüzde ve bacaklarda şişlik ile kendini belli eder. Tansiyon yükselmesi ve geçici böbrek yetersizliği ortaya çıkabilir. Hastalık, genellikle 1-2 hafta içinde düzelir ve çoğu defa böbreklerde kalıcı hasar bırakmaz.
Kronik nefritler, bazen hiç belirti göstermeden sinsi bir şekilde başlar; bazı hastalarda ise kanlı idrar ve vücutta şişlik görülebilir. Hastalık yıllarca sürebilir.
Başa dön
top
Nefrotik sendrom nedir?
Nefrotik sendrom, idrarda protein kaybı ve vücutta şişmeyle seyreden bir hastalıktır. Çoğu defa kortizon ilacı ile tedavi edilebilir. Ancak tedavi kesildikten sonra tekrarlayabilir. Bu hastalık çocukluk çağında sık sık tekrarlarsa bile, hasta erişkin yaşa ulaştıktan sonra çoğu defa böbrekte hasar bırakmadan tamamen iyileşir. Kortizon ile iyileşmenin nefrotik sendrom çeşitleri de vardır. Bunlarda başka tedavi yöntemleri denenir.
Başa dön
top
Çocuklarda kronik böbrek yetmezliği ortaya çıkabilir mi?
Ne yazık ki, evet! Doğuştan olan böbrek idrar yolu hastalıklarında, kronik nefritler sonucunda veya böbrek iltihaplarının tekrarlanması ile çocukların böbrekleri de iş göremez hale gelebilir. Bu durum çok ilerlerse 'son dönem böbrek yetersizliği' adını verdiğimiz tablo ortaya çıkar; zararlı maddeler, tuzlar ve su vücutta birikerek hayatı tehdit eder. Hastalığın bu safhasında diyaliz tedavisi veya böbrek nakli yapılması gerekir.
Başa dön
top
Çocuklara da diyaliz ve böbrek nakli yapılabilir mi?
Evet. Günümüzdeki teknik gelişmeler, diyaliz veya böbrek naklinin çocuklara da uygulanabilmesine olanak sağlamıştır.
Diyaliz tedavisi iki şekilde yapılabilir.
I. Makine ile diyaliz (hemodiyaliz)
II. Karın zarından diyaliz (periton diyalizi)
Hemodiyaliz için, hastanın haftada 2-3 defa 3-4 saat süreyle hastanede makineye bağlanması gerekir. Bu sırada büyük damarlara iğne ile girilerek vücut dışına çekilen kan filtrelerden geçirilerek temizlenir. Periton diyalizi ise evde anne-babanın yardımıyla ya da büyük çocukların kendileri tarafından uygulanan bir yöntemdir. Hastanın karın boşluğuna yerleştirilen bir borudan sıvı alıp verilerek yapılır. Periton diyalizi hastaneden uzakta bir yaşam imkanı sağladığı ve damar girişimi gerektirmediği için çocuklara daha uygun bir diyaliz yöntemidir.
Son dönem böbrek yetersizlikli çocuklar için en iyi tedavi şekli böbrek naklidir. Günümüzde küçük çocuklara, hatta süt çocuklarına da böbrek nakli yapmak mümkündür.
Başa dön
top
Çocukları böbrek hastalıklarından korumak mümkün müdür?
Hem evet, hem de hayır! Çocuklarda görülen böbrek hastalıklarının bir kısmını alacağımız tedbirlerle tamamen önlemek mümkün olabilir. Örneğin genel sağlık önlemleri ile toplumda bademcik iltihaplarını azaltarak akut nefritin ortaya çıkmasını engelleyebiliriz.
Doğuştan yapı bozukluklarını, kronik nefritleri veya nefrotik sendromu tamamen önlemek mümkün değildir. Ancak bu durumlarda erken tanı ile hastalık tedavi edilebilir veya hiç değilse ilerlemesi durdurulabilir. Örneğin, gebelik sırasında düzenli ultrasonografi kontrolü yapılırsa, idrar yollarının şekil bozuklukları bebek daha anne karnındayken tanınarak doğumdan hemen sonra gerekli önlemler alınabilir. İdrar yolu iltihaplarının ihmal edilmeden tedavi edilmesi ile de bunların tekrarlaması ve böbreklere zarar vermesi önlenebilir.
Başa dön
top
Çocuklarda böbrek hastalıklarının belirtileri nelerdir?
Bu belirtileri şöyle sıralayabiliriz:
- Kırmızı - kahverengi idrar
- Göz kapaklarında, yüzde ve bacaklarda şişlik
- Karın ağrısı, böğür ağrısı
- İdrar yanması
- Sık sık idrara çıkma
- Tuvalete yetişememe ve idrar kaçırma
- İdrarı fışkırtamama ve damla damla idrar yapma
- Ateş
- Çok su içip, çok idrar çıkma
- İdrar miktarının aniden azalması
- İştahsızlık
- Tekrarlayan kusmalar
- Kilo alımının ve büyümenin duraklaması
- Halsizlik
- Solukluk
Böbrek ve idrar yolu hastalıklarında, yukarıda sayılan belirtilerden biri veya birkaçı ortaya çıkabilir. Bazen belirtiler çok hafif olabilir ve çocuğu fazla rahatsız etmez.
BÖBREK
Böbrekler karnýmýzýn arka bölümünde yer alan ve her biri yumruk büyüklüðünde olan ve fasulye þeklinde organlarýmýzdýr.
BÖBREK FONKSÝYONLARI
Böbrekleriniz, kanýmýzý nefron adý verilen milyonlarca mikroskobik filitre aracýðýlýyla temizleyerik idrar oluþturur. Ýdrar daha sonra böbreklerimizden mesaneye (idrar torbasýna) gelerek vücudumuzdan içindeki iç ortamýn çoðunu kontrol eden üç temel göreve sahiptir.
1) Vücut Sývýlarýnýn düzenlenmesi
Kaný temizlemek üzere böbrek aterlerinden alýp genel dolaþýma böbrek venleri aracýlýðýyla iletirler. Vücut sývýlarýnýn yyapýsýnýn ve hacminin dengesini, atýk ürünleri idrar þeklinde atarak ve besin elektrolitleri (Tuzlar) kana geri vererek saðlarlar.
2) Kandan Atýk Ürünlerin Uzaklaþtýrýlmasý
Atýk ürürler yiyeceklerdeki ve normal kas aktivitesi sonucu proteinlerin yýkýlmasýyla oluþur. Üre, kreatinin gibi bu maddeler daha sonra idrarla atýlýrlar.
3) Hormon Üretilmesi
Saðlýklý böbrekler vücudumuza hormon denen önemli kimyasal maddeler salarlar.
A) Kalsitriol: D vitaminin aktif bir formudur. Yiyeceklerde bulunan kalsiyumun (Kemikteki bir mineral) barsaklardan emilmesini saðlar. Yeterli miktarda D vitamini olmadýðýnda vücut kemiklerden kalsiyum çalar ve kemik hastalýðýna yol açar.
B) Eritropoetin: Kemik iliðinde kýrmýzý kan hücrelerinin yapýlmasýný saðlar ve eksikliðinde kansýzlýk olur.
Bir Böbrek Problemi Nasýl anlaþýlýr?
Ýdrar yollarý probleminin erken belirtileri dokularda þiþmeye yol açan sývý tutulumu, idrar sýklýðý ve görünümündeki deðiþiklik, idrar yaparken yanma hissi, yüksek tansiyon, baþ aðrýsý ve yorgunluktur. Aðrý birþeylerin yolunda gitmediðinin belirgin habercisidir fakat bazý ciddi durumlarda (nefritlerde, hipertansiyonda) aðrýsýz olabilir.
Bu belirtilen bir kýsmý diðer hastalýklarda da sýk bulunur. Basit bir idrar tahlili ve kan testleri bir böbrek uzmaný tarafýndan ileri bir inceleme gerektiren böbrek problemi olup olmadýðýný aydýnlatýr. Böbreklerin ek kapasitesi fazladýr. Hatta bazý kiþiler bir böbrekle doðarlar ve kötü hiçbir etki görülmeyebilir. Kiþiler böbrek fonksiyonlarýnýn %30 uyla oldukça iyi idare edebilirler ancak total böbek yetmezliði tedavi edilmezse öldürücüdür.
Böbrek Yetmezliði Nedir?
Böbrek yetmezliði akut ve kronik olabilir. Temel fark yetmezliðin olma hýzý, ne kadar sürdüðü ve yetmezliðin kendisidir.
Akut böbrek yetmezliði saatler veya günler içinde çok hýzlý ortaya çýkar. Genellikle geri dönüþümlüdür ve dializ yanlýzca böbreklerin çalýþmadýðý zamanlalrda gereklidir. Akut böbrek yetmezliði örneðin þok veya bir kazada yaralanma sonrasýnda, bazý zehirlenme türlerinde ve böbreðe giden damarlarýn týkanmasý veya yaralanmasý sonucunda oluþabilir.
Kronik böbrek yetmezliði (son dönem böbrek hastalýðý
böbrekleri yavaþça bozan ilerleyici bir hastalýktýr. Bu durum yýllar boyu sürebilir ve hastalýk çok ilerleyene kadar belirtiler görülmeyebilir. Kronik Böbrek Yetmezliðinin Bazý Nedenleri:
· Ýltihap ve böbreðin filtre harabiyet (glomerulonefrit)
· Böbreðin bazý bölümlerinin enfeksiyonu (pyelonefrit)
· Böbreklere giden damarlarýn hasarlanmasý sonucu azalmýþ kan akýmý
· Diabet
· Hipertansiyon
· Normal böbrek dokusunun yerini kistlerin almasý
Tedavi Seçeneklerine Bir Bakýþ
Transplantasyon
Böbrek yetmezliði tedavisinde transplantasyon (nakil) bir çok avantaj saðlar. En önemlisi böbrek fonksiyonlarýný normale dödürür. Ýki tip böbrek transplantasyonu bulunmaktadýr.
*** Canlýdan alýnan transplant: Hastaya genellikle akrabasýndan alýnan canlý bir nakil
*** Kadavradan alýnan transplant: Hastaya yakýn bir zamanda ölen birinden böbrek nakli
Transplantasyon büyük bir cerrahi giriþimi gerektirir ve bu sýrada komplikasyonlar görülebilir. Ayrýca transplantasyondaki en önemli problem olan reddetme (rejeksiyon) her zaman görülebilir. Bu nedenle transplant hastalarýnýn ömürleri boyunca immunsupresör adý verilen baskýlayýcý ilaçlarý almalarý gerekmektedir.
Bu ilaçlarýn baðýþýklýk sistemini zayýflatma, kilo alýmý, akne (sivilce oluþumu), yüzde kýllanma þeklinde yan etkileri bulunmaktadýr. Ancak bu tedavi için yeni geliþtirilen ilaçlarla bu yan etkiler azaltýlmýþtýr.
Protein, tuz ve kaloriyle ilgili bazý kýsýtlamalar olsa da transplant hastasýnýn diyetinin diyaliz hastasýnýnki kadar sýnýrlý olmamasý artýlar tarafýnda yer alýr.
Transplant Avantajlarý
· Transplant saðlýklý böbrek gibi çalýþýr
· Hasta kendini "daha saðlýklý" hisseder
· Daha az diyet kýsýtlamasý
· Transplantasyon sonrasýnda diyaliz olmamasý
Transplant Dezavantajlarý
· Bir verici için beklemek
· Büyük cerrahi gerektirir
· Böbörek reddi riski
· Güçlü ilaçlar alma gerekliliði
DÝYALÝZ
Diyaliz, kanýnýzý temizleyen ve vücudunuzdan atýk ürünleri, kimyasal maddeleri ve fazla sývýyý uzaklaþtýran bir iþlemdir. Bu iþlemin yapýlmasýyla ilgili iki temel seçenek bulunmaktadýr. Bunlar hemodiyaliz ve periton diyalizidir. Diyalizin böbrek yetersizliðini tedavi etmeyeceðini ce saðlýklý böbreklerin yaptýðý þeyi yapamayacaðýný aklýnýzda tutmanýz önrmlidir. Böbrek yetersizliðinin tedavisinde ilaçlar ve diyet önemli bir yer tutmaya devam edecektir.
Hemodiyaliz
Hemodiyalizde, "yapay böbreðe", yani diyalizer denen özel bir filtre içeren bir makinaya baðlanacaksýnýz. Kanýnýz bir süre vücudunuzun dýþýnda, bu makinanýn içinde dolaþarak tekrar vücudunuza dönecek. Bu gerçekleþtikçe atýk ürünler uzaklaþtýrýlýr.
Hemodiyaliz kanýnýzý doðrudan temizlediði için kanýnýza ulaþýp onu uzaklaþtýrmasý, temizlemesi ve sonra geri size iletmesi gerekir. Hastadan diyalizöre giden ve geri gelen kan, hastaya baðlanan üç þekli olan diyaliz yollarýndan (plastik tüpler) biriyle taþýnýr.
a) Fistül: Bir ven arterin cildin hemen altýnda, genellikle ön kolda, birlrþtirilmesi, iðnenin giriþini kolaylaþtýrmak için venin þiþmesini saðlar ve her tedaviden sonra uzaklaþtýrýlýr. Tedaviler sýrasýnda yanlýz küçük bir yara izi ve þiþkinlik görülür.
b) Subklavyan Kanül : Yumuþak, plastik bir tüp köprücük kemiðin altýndan damara yerleþtirilir. Bu ciltten dýþarý çýkar ve kullanýlmadýðý zaman aðzý kapatýlarak yerinde býrakýlýr.
c) Þant: Bir ven arterin kol veya bacakta yarý-kalýcý yapay birlrþtirilmesi. ara baðlantýnýn uçlarý cilt yüzeyinde bulunur ve kullanýlmadýðý zaman kapatýlýr.
FÝSTÜL
Hastada; yeterli kan dolaþýmýný saðlamak için, atar damarla toplar damarýn birleþtirilmesidir. Fistül açýldýktan sonra hasta; 15-20 gün için, Pýhtýlaþma-Enfetsiyon-Kanama açýsýndan yakýndan gözlenir.
Pýhtýlaþma: Pýhtýlaþmayý önlemek için; fistüllü kola, sýcak su ile pansuman yapýlýr.
Enfeksiyon: Enfeksiyo durumunda; antiseptik solüsyonla bölgeyi temizleyip, steril gazlý bezle kapatmak ve antibiyotik kullanmak gerekir.
Kanama: Cerrahi müdahale sonucunda fistül yerinde; sýcaklýk ve hematom (pýhtýlaþmýþ kan kitlesi) görülürsa bölgeye soðuk pansuman yapýlýr.
Fistül bölgesi kýzarýklýk, þiþkinlik yönünden gözlenmelidir.
Fistüllü bölgenin Korunmasý
· Fistüllü kolunuzla aðýr kaldýrmayýnýz
· Kolunuzu çarpmalardan koruyunuz
· Fistüllü koldan kan aldýrmayýnýz
· Fitüllü koldan tansiyon ölçtürmeyiniz
· Fistülün üzerine saat takmayýnýz, dar kollu giyisiler giymeyiniz
· Bölgedeki derinin esnekliðini için yumuþatýcý kremler kullanýnýz
· Fistülünüz yeterince geliþmediyse bölgeye sýcak su pansumaný yaparak akýþkanlýðýn artmasýný ve damarlarýnýzýn geliþmesini saðlayýnýz. Fistülünüz aþýrý geliþmiþse kesinlikle sýcak su pansumaný yapmayýnýz.
· Fistüllü bölgeyi temiz tutunuz.
· Fistüllü bölgeyi soðuktan koruyunuz. Kýþýn gevþek yün eldiven giyiniz.
Hemodiyaliz Prensibi
Temel Prensip
Hemodiyaliz Nasýl Ýþler ?
Kan diyalizör (yapay böbrek) olarak bilinen bir fitrede temizlenmek üzere vücut dýþýna çýkarýlýr. Diyalizör, selüloz veya benzer bir üründen yapýlmýþ yarý-geçirgen bir membranýn bir tarafýndan kanýn diðer tarafýna dializatýn akmasý prensibine göre iþler. Diyalizat, normalde vücutta bulunan fakat böbrek yetersizliliðinde aþýrý miktarlara varan mineral ve tuzlardan ayarlanmýþ bir miktar içerir. Membranýn deðiþik boyutlardaki küçük delikleri; kandaki fazla sývý ve maddelerin deðiþik hýzlarda küçük moneküller hýzlý ve büyük olanlar daha yavaþ, geçerek kanda doðru bir denge saðlanana kadar diyalizata aktarýlmasýný saðlar.
Bir böbrek makinasý, kan akýmýný, basýncý ve deðiþim hýzýný ayalar. Herhangi bir zaman diliminde diyalizörde yanlýz çok az iktarda kan olduðu için, kan hastadan>dializere>hastaya yaklaþýk dört saatte dolaþýr. Tedavi genellikle haftada üç keredir. Her hasta için diyalizin zamaný ve miktarý programlanabilir. Tedavinin sýklýðý ve süresi elbette ki böbrek yetersizliðinin derecesine ve uzaklaþtýrýlmasý gereken toksin (zehir) ve sývý miktarýna baðlýdýr.
Hemodiyaliz
Avantajlarý
· Tedavi; Eðitilmiþ bir ekip tarafýndan yürütülür.
· Tedavi kýsadýr: 4-6 saat her hafta 2-3 kez
Dezavantajlarý
· Haftada birçok kez tedavi merkezine gitme süresi
· Diyette potasyum, sývý ve proteinle ilgili pek çok kýsýtlama bulunmaktadýr.
HEMODÝALÝZLE ÝLGÝLÝ OLASI SORUNLAR VE CEVAPLARI
· Ýþime Devam Edebilecekmiyim?
Aðrý bir iþiniz yoksa çalýþabilmeniz gerekir. Kendinizi diyalizin birkaç haftasýnda ve tedaviye baþlamadan hemen önce oldukça kötü hissedeceksiniz. 1-2 aylýk tedavi sonrasýnda gücünüz tekrar yerine geleceði için kendinizi daha iyi hissedeceksiniz. Bazý hastalar çalýþma saatlerini ayarlar: diðerleri akþam üstleri ve hafta sonlarý diyalize girer.
· Diyaliz Tedavisi Aðrýlý Mýdýr?
Ýðne sokma becerisini edindikten sonra diyaliz aðrýlý deðildir fakat rahatsýz edici olabilir. Tedaviler arasýndan biyo-kimyasal düzeyleriniz yükselip diyaliz sýrasýnda hýzla düþer. Bu da sizin bayýlacak gibi olmanýza, kendinizi genel olarak kötü hissetmenize, baþaðrýsý veya tedaviden sonra "tükenmiþ" hissetmenize neden olabilir. Bu duygular çabuk geçer ve bazý hastalar hemen hiç etkilenmezler. Semptomlar devam ederse diyaliz rejiminizde bir ayarlama yapmanýz gerekebileceðinden doktorunuza danýþmalýsýnýz.
· Olasý Komplikasyonlar Nelerdir?
Sýk görülen komplikasyonlar, kramp, tansiyon düþüklüðü, deri irritasyonu, kilo kaybý ve üretimdir (kanda atýk ürünlerin artmasý
. Uzun vadedeki problem depresyon, anormal kemik erimeleri ve kemik aðrýsýný içerebilir. · Yaþamýmýn Sonuna Kadar Dialize Gereksinimim Olacak Mý?
Böbrek fonksiyonunuz olmadýðý sürece bir diyaliz türüne gereksiminiz olacaktýr. Çoðu hasta böbrek naklini umut etmektedir. Ne yazýk ki bazýlarý týbbi olarak uygun deðildir. doktorunuz öneride bulunacaktýr. Eðer baþarýlý bir nakil olursa dializ tedavisi sona erecektir-dializ yok, renal diet yok, fakat hala ilaçlar olacaktýr.
· Böbrek Yetmezliði Ýle Yaþamak
Diyaliz hastasý olmak hayatýnýz da bir dönüm noktasýdýr. 30 yýl öncesinde bu tedaviler yapýlmadýðý için yaþam mümkün olmuyordu. Modern týp sizin daha uzun süre ve ürün vererek yaþamanýzý olasý kýlar.
Hastalar olarak hepimiz youln her zaman kolay olmadýðýný biliyoruz. Diyaliz artýk sizin ve ailenizin hayatýnýn bir parçasýdýr. Onun sizi yönetmesine izin vermeyin amaç sizin yaþam kalitenizin arttýðý bir yaþamdan zevk almanýz gereklidir. Ýstediðiniz þeyleri istediðiniz þekilde yapma gibi özgürlüklerinizin bir kýsmýný yitireceksiniz fakat kazançlarýnýzda var: tanýþtýðýnýz diðer hastalarla arkadaþlýklar, yeni deðerlerin ve deneyimlerin deðerini bilmek ve siz isterseniz diðerlerine yardým ederek doyum almak güzel þeylerdir.
KRONÝK BÖBREK HASTALARININ DÝKKAT ETMESÝ GEREKEN NOKTALAR
· Her gün; ayný tartý aleti ve ayný giyisi ile, saatte tartýýlnýz.
· Alacaðýnýz günlük sývý miktarýný ayarlayýnýz. Bu miktarýn üzerine çýkmayýnýz.
· Kan basýncýnýzý sýk sýk kontrol ettiriniz.
· Diyet programýnýza kesinlikle uyunuz.
· Ýlaçlarýnýzý önerilen miktarlarda ve zamanýnda alýnýz.
· Mümkün olan sýklýkta (hergün yada gün aþýrý
banyo yapýnýz. Bilhassa fistüllü kolu iyice temizleyiniz. · Düþme ve çarpmalarda kendinizi koruyunuz.
· Fistül bakýmýnýza dikkat gösteriniz.
· Size verilen hemodiyaliz programýna ve saatlerine mutlaka uyunuz.
Böbrekler ve idrar yolları Videolar:
1- Kadın - erkek üriner sistem anatomisi
2- Anatomi - en önemli fark
3- Böbrek
4- İdrar yolları ve idrar akımı
v1.html
v1.htmlv2.html
v2.htmlv3.html
v3.htmlv4k.html
v4k.html
animasyonlara tıklayın
Böbrekler insan vücudunda karın arka duvarı ile periton adı verilen karın zarı arasında yerleşmiş, vücudun işlevlerini yerine getirebilmesi için hayati önem taşıyan organlardır. En önemli görevleri:
İdrar üreterek kandaki zararlı maddeleri ve aşırı su ile tuzu vücuttan uzaklaştırmak, böylece insanın hayatta kalabilmesini sağlayan vücut sıvılarının miktar ve içerik dengelerini korumak,
Üretilen bu idrar'ı üreter adı verilen idrar kanalları yolu ile mesaneye iletmek ve vücuttan atılmasını sağlamak,
Vücut için hayati önem taşıyan, örneğin kan yapımını ya da kemiklerin normal yapısını korumasını sağlayan hormonlar ve kimyasal maddeler üretmektir.
Günlük idrar miktarı alınan sıvıyla orantılı olarak çok değişkenlik gösterse de günde
EN AZ 750 ml - 1 litre arasında idrar çıkartmak gereklidir. Bu da 4 - 5 su bardağı'na eşittir. Tek böbrek insanın tüm hayati fonksiyonlarını yerine getirmesi için yeterlidir ve bu özellik canlı vericilerden böbrek nakli yapılmasını olası kılar.
top
top
..\index2.html
..\index2.html
Böbrek Yetmezliği
Genel Bilgiler
Böbrek karnın arka bölgesinde bulunan 100-150 gram ağırlığında bir organdır. Normal kişilerde sağ ve solda olmak üzere iki adet böbrek bulunur. Toplumda yaklaşık 1000 kişinin bir tanesinde tek böbrek vardır. Tek böbrekli olmanın önemli bir sakıncası yoktur.
Böbreklerin işlevi
Böbreğin başlıca işlevleri vücut su, tuz, kalsiyum dengesinin sağlanması, idrar aracılığı ile zararlı maddelerin ve ilaçların vücuttan atılması ve hormon, şeker metabolizmasına olan katkılarıdır. Böbrek yetmezliğinde böbreğin bu işlevlerinde bozulma olur. Böbrek yetmezliği ani (akut) veya sinsi (kronik) seyirli olmak üzere iki şekilde gelişebilir.
Akut böbrek yetmezliğinin nedenleri
Çok sayıda neden vardır;
1. Ağır kanama, kusma, ishal, yanık sonucu kan basıncında düşme
2. Gebelik: Kanamalar, gebelik zehirlenmesi, sağlıksız koşullarda yapılan düşükler
3. Kalp yetmezliği
4. Böbrek hastalıkları: Nefrit, böbrek damarının tıkanması
5. İdrar yollarında tıkanıklık: Kanser, prostat büyümesi, taşa bağlı tıkanma
6. Ameliyatlardan, özellikle büyük ameliyatlardan sonra
7. İlaçlar: İlaçlara bağlı akut böbrek yetmezliği sık karşılaşılan bir sorundur, bu nedenle ilaçlar kesinlikle doktor denetiminde kullanılmalıdır.
8. Depreme bağlı kas zedelenmeleri
Kronik böbrek yetmezliğinin nedenleri
Türk Nefroloji Derneğinin verilerine göre;
1. Nefrit: Böbrek iltihabıdır.
2. Şeker hastalığı
3. Hipertansiyon
4. Taş, tıkanma, tümör gibi idrar yolu hastalıkları
5. Böbrek kistleri
6. Diğer nedenler
Belirti ve bulgular
Gece idrara kalkma, halsizlik, nefes darlığı, çarpıntı, idrar miktarında azalma, hipertansiyon, el, ayaklar ve göz etrafında şişmedir. Böbrek yetmezliğinin erken dönemlerinde belirtiler çok silik olabilir, tek belirti sık gece idrara kalkma olabilir. Gece idrara kalkma akşam çok sıvı (çay, su, karpuz...) alanlarda veya prostat hastalığı olanlarda da görülebilir. Gece idrara kalkan bir hastada başka bir neden yoksa bunun nedeni böbrek yetmezliği olabilir. Bu nedenle sık sık gece idrara kalkanların mutlaka böbrek yetmezliği yönünden araştırılmaları gereklidir. Bu amaçla kan ve idrar incelemeleri yapılmalıdır.
Tanı
Böbrek yetmezliğinin tanısı kanda üre veya kreatinin isimli maddelerin ölçülmesi ile mümkündür. İdrar incelemesi, radyolojik yöntemler, kanın biyokimyasal incelemesi ve diğer laboratuvar incelemeleri böbrek yetmezliğinin nedenini anlamaya yöneliktir.
Tedavi
Akut ve kronik böbrek yetmezliklerinde tedavi farklıdır. Böbrek yetmezliği tedavisi hastanın özelliğine ve böbrek yetmezliğine yol açan hastalığa göre değişir. Tedavi kesinlikle bir doktor denetiminde olmalıdır. Tedavide en önemli nokta eğer var ise kan basıncı düşüklüğü veya yüksekliğinin kontrol altına alınmasıdır. Beslenme, sıvı ve tuz dengesinin sağlanması ve ilaçlar diğer tedavi yöntemleridir.
Akut böbrek yetmezliği olan hastaların böbrekleri iyi ve yeterli tedavi ile genellikle düzelir. Böbrek yetmezliği ilerler ve kalıcı hale gelirse başka tedavi yöntemleri gerekir:
1. Diyaliz
2. Böbrek nakli
[RIGHT]
[/I][/B]
[/RIGHT]
[B][I]
[B][I]Taklit Olmammm =====> Taklit EDİLİRİM
GiDeRsEn gItT SoNuMu gElIr kI DüNyAnIn sEn gIdErSeN BaŞkAsI YoKmU
[/I][/B]
GiDeRsEn gItT SoNuMu gElIr kI DüNyAnIn sEn gIdErSeN BaŞkAsI YoKmU
[/I][/B][/I][/B]
[/RIGHT]
